Mostrando entradas con la etiqueta Hernani. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Hernani. Mostrar todas las entradas

sábado, 27 de abril de 2024

Kattalin Miner y Moio, su amigo trans que se quitó la vida: "Hay quien no conoce la realidad trans y los deshumaniza"

La periodista y escritora Kattalin Miner, autora de 'Moio' //

Kattalin Miner y Moio, su amigo trans que se quitó la vida: "Hay quien no conoce la realidad trans y los deshumaniza"

“Es muy violento y doloroso que los ataques tránsfobos se hagan en nombre del feminismo o de la izquierda. Nadie puede considerarse eso si busca la opresión, la no existencia o la vulneración de derechos de otras”, reconoce la escritora
Maialen Ferreira | El Diario, 2024-04-27
https://www.eldiario.es/euskadi/kattalin-miner-moio-amigo-trans-quito-vida-hay-no-conoce-realidad-trans-deshumaniza_128_11322497.html

Han pasado 17 años desde que Aimar Elosegi, también conocido por sus amigas como Moio, se quitó la vida un 23 de abril de 2007 en Hernani (Gipuzkoa). Como él mismo escribió en una carta de despedida, por los “problemas” que le producía no poder ser “un chico normal”. “A lo largo de mi vida he tenido muchos problemas, y sé que nunca seré como soy realmente. Sé que para muchos, esta no es la solución, pero para mi sí, porque nunca seré como quiero ser y como debería ser. Nunca seré un chico normal”, detalló Moio en la última carta que escribió ante una sociedad incapaz de entender, por aquel entonces, que era un chico trans.

En el décimo aniversario de su muerte, una de sus amigas, la periodista y escritora Kattalin Miner, recogió su historia en euskera partiendo de entrevistas con familiares y amigos. Ahora, 17 años más tarde de lo ocurrido, la historia de Moio ha sido traducida, con ese mismo título, al castellano. 'Moio' (ed. Libros del K.O) cuenta con la traducción de Irati Iturritza y se trata de una versión adaptada del libro original en euskera publicado en 2017. El objetivo de Miner, según confiesa a este periódico, es que la lucha de su amigo, como él mismo pidió, no quede en el olvido. “Me di cuenta de que ya nadie hablaba sobre Moio, que el tema había quedado en silencio. Ese silencio es lo que me empujó a querer escribir”, reconoce la escritora, que describe 'Moio' como un libro que “mueve, agita y al mismo tiempo sana la memoria y la herida de un pueblo y de una familia”.

¿Quién es Moio?
A estas alturas, para mí Moio son muchas cosas. Es mi amigo, aquel chaval de 21 años que se suicidó en 2007 porque era trans, entre otras cosas, pero porque era trans, pero hoy en día, también se ha convertido en una persona que está llena de simbolismos tras su muerte, que se ha convertido en libro y que lo ha compartido muchísima gente. Para mí son dos Moios diferentes, está el que era mi amigo y el que comparte su historia.

¿En qué momento siente que debe escribir este libro?
En el décimo aniversario de su muerte sentí que ya no había tanto dolor o que el duelo había pasado a otra fase y noté cierta tranquilidad. Hasta que empecé a encontrarme mal porque me di cuenta de que ya nadie hablaba sobre Moio, que el tema había quedado en silencio. Ese silencio es lo que me empujó a querer escribir, reflexionando mucho conmigo misma, pero también hablando con mucha gente para saber cómo lo llevaban, cómo habían vivido la muerte de Moio y cómo lo recordaban. Al pasar tanto tiempo veía que podía llegar a olvidarse. Ver que fue una muerte tan pública y social y que, de repente, haya sido relegada al plano íntimo y al silencio me activó para escribir.

En el libro recoge distintas voces, entre ellas la del hermano de Moio o la de sus amigas. Hablar del suicidio siempre es complicado, pero ¿en un caso como este lo es más?

Paradójicamente, cuando empecé el libro me cruzaba mucho el tema del suicidio y pensaba mucho en ello. Cuando te toca cerca es algo que te mueve, mueve todos tus cimientos, pero lo que me encontré cuando entrevisté a las personas que participan en el libro es que aunque es cierto que el tema del suicidio era un tabú, más lo era el hecho de que Moio fuera trans. Eso lo dice el hermano de Moio, Ander, que cuenta que a él no le costaba decir que su hermano se había suicidado, que lo que le cuesta es explicar por qué. Entonces vi que el mayor nudo que se le había quedado a la gente y por lo que guardaban más silencio no era por el suicidio, sino por lo trans.

¿Y por qué cree que ocurre eso?
Porque en 2007 no teníamos ni idea, no sabíamos lo que suponía ser trans. Los referentes que teníamos eran poquísimos, muy fetichizados y venían desde la farándula así que eran muy lejanos para nosotros. Esto lo explican las amigas y el hermano. El silencio que guardaron durante años no era un silencio parado, era de sanación, por una parte, pero de seguir aprendiendo y entendiendo, por otra. Maialen Lujanbio también lo cuenta en el libro cuando dedica unos 'bertsos' a una persona trans en 2017 y dice que hay un momento en el que la sociedad te empieza a entender, pero si los hubiera cantado antes, nadie hubiera empatizado. Cuando empecé a escribir el libro ya era ese momento en el que nosotras podíamos hablar de lo que ya conocíamos, ya habíamos reflexionado sobre ello y la gente lo podía recibir también.

¿Por qué cree que cuesta tanto entender la realidad trans?
Lo trans lo que nos deja en evidencia no es tanto la existencia de personas que tienen una incongruencia respecto al género que se les ha asignado al nacer, sino que, lo que nos muestra, es que tenemos una sociedad montada en un binomio hombre-mujer súper rígido y que oprime mucho. La existencia de las personas trans cuestiona la misma existencia de las personas cis. Nos mueve de nuestro sitio. Eso genera mucha incomodidad porque quien cumple 'la norma' más o menos bien, no se quiere mover de ahí. Esa es una de las razones, pero hay otra y es el desconocimiento. Se trata de una realidad muy lejana para muchas personas y hay gente que me ha dicho que su primer contacto con la realidad trans ha sido a través de este libro y que les ha valido para cambiar su punto de vista. La gente que no tiene contacto con esta realidad tiende a deshumanizarla, pero a la mínima que se acerca y la conoce, su concienciación y sensibilización aumenta muchísimo.

¿Duele más cuando los ataques tránsfobos vienen de colectivos o mujeres que se consideran de izquierdas o feministas?
Para mí es muy violento y doloroso que los ataques tránsfobos se hagan en nombre de un feminismo o de la izquierda. Yo no creo que así sea. No creo que ninguna persona de izquierdas o feminista pueda considerarse a sí misma eso si busca la opresión, la no existencia o la vulneración de derechos de otras. Una cosa es que ellas se denominen así y otra es que validemos la autodeterminación de las feministas transexcluyentes. Para mí es un oxímoron de por sí. De todas formas, me gustaría destacar que esa es una parte muy pequeña, aunque hace ruido y mucho daño, no le niego la capacidad que tiene porque también ha venido aupada por la extrema derecha. Aun así hay una gran parte del feminismo que considera que las personas trans son feministas, son parte del movimiento y que todas somos primas hermanas.

También recoge en el libro la voz de Brayan, un chico trans de Hernani que vive una realidad distinta a la de Moio. ¿La situación está mejorando?
Sí y creo que hay que subrayar que las cosas están mejorando, aunque con todas las precauciones. La entrevista de Brayan hace ver claramente que la situación en 2005 o 2007 es muy distinta a la de 2017 o 2020, afortunadamente. Ha cambiado que a día de hoy existen los referentes trans, que hay leyes, aunque estén incompletas, pero que están blindando derechos y que hay más conciencia. Queda mucho por hacer, la transfobia sigue muy vigente, pero me gusta que el final que le da Brayan al libro porque después de entrevistas delicadas, densas y dolorosas, él habla con una ligereza y cuenta una transición totalmente diferente a la que vivió Moio. Le da un final esperanzador al libro.

¿Cuál es su objetivo con este libro?
El padre de Moio, cuando le dije que quería escribir un libro me dijo que con que ese libro le valiera a una sola persona, a él le valdría. Y creo que han sido muchas más, muchísima gente lo ha leído y lo recomienda porque le ha servido para acercarse a este tema, para entenderlo y replantearse las cosas. Es un libro que mueve, agita y al mismo tiempo sana la memoria y la herida de un pueblo y de una familia.

¿Qué le diría hoy a Moio?
Han pasado 17 años desde que Moio se suicidó y él se quedó siempre como ese chaval de 21 años, pero yo ya no soy esa chavala. Yo cada vez me veo más adulta mientras que a él le veo más niño. Le diría, sin duda que la lucha que él empezó y dejó por escrito pidiendo que no se escondiera, no se está escondiendo, que se está repartiendo a los cuatro vientos.

lunes, 11 de diciembre de 2023

#hemeroteca #violenciasexual | Hernani: Dos detenidos acusados de agredir sexualmente a otro varón

Un furgón de la Ertzaintza llegando al Juzgado de Guardia de Donostia //

Hernani: Dos detenidos acusados de agredir sexualmente a otro varón

La víctima indica "no recordaba nada de lo ocurrido" y sospecha haber sido "agredido sexualmente"
EFE | Noticias de Gipuzkoa, 2023-12-11
https://www.noticiasdegipuzkoa.eus/sucesos/2023/12/11/hernani-detenidos-acusados-agredir-sexualmente-7624093.html 

Dos hombres, de 32 y 48 años, han sido detenidos acusados de agredir sexualmente a un tercero el pasado mes de noviembre en una vivienda de Hernani en la que los arrestados sometieron a la víctima tras, supuestamente, suministrarle diversas sustancias, ha informado el Departamento vasco de Seguridad.

La Ertzaintza tuvo conocimiento de los hechos a raíz de una denuncia interpuesta el pasado 1 de diciembre por una agresión sexual sufrida por un varón por parte de otros dos en un piso de Hernani.

La víctima explicó que había acudido a mediados de noviembre a un domicilio de la localidad y que, tras tomar una consumición, "no recordaba nada de lo ocurrido" y sospechaba haber sido "agredido sexualmente".

El Grupo de Investigación no uniformada de la Ertzain-etxea de Hernani inició a partir de entonces una investigación fruto de la cual se detuvo el pasado sábado a los dos sospechosos, acusados del delito de agresión sexual mediante sumisión química.

Los arrestados fueron trasladados a dependencias policiales para continuar con las diligencias y, una vez finalizadas, han sido puestos este lunes a disposición del Juzgado de Guardia de Donostia.

sábado, 14 de mayo de 2022

#hemeroteca #trans | Hernani dedica una calle a ‘Moio’, joven trans que se quitó la vida hace 15 años

Naiz / Hernani dedica una calle a Moio //

Hernani dedica una calle a ‘Moio’, joven trans que se quitó la vida hace 15 años.

Naiz, 2022-05-14

https://www.naiz.eus/es/info/noticia/20220513/hernani-dedicara-una-calle-a-moio-joven-trans-que-se-quito-la-vida-hace-quince-anos

El Ayuntamiento de Hernani ha celebrado este sábado un acto para rebautizar la calle Biteri y nombrarla como ‘Moio Kalea’, en homenaje a Aimar Elosegi Ansa, joven trans que se quitó la vida hace quince años.

Se trata de una propuesta del Consejo de Igualdad municipal. La ceremonia ha comenzado a las 12.00. Su historia, o su memoria, la recogió su amiga, la escritora Kattalin Miner, en un libro publicado hace tres años: ‘Moio. Gordetzea ezinezkoa zen’.

Este acto se enmarca dentro del ciclo ‘Gorputz Desbideratuen Errebolta’, que cuenta con un programa de acto durante lo que resta de mayo. El día 17, Día Internacional contra la LGTBfobia, habrá una concentración a las 20.00 en Plaza Berri.

El día 25 tendrá lugar una mesa redonda bajo el título ‘Unibertsoetatik multibertsoetara, singletatik komunitatera’, en Kulturarteko Plaza Feminista a las 18.30. […]

#hemeroteca #trans | Hernani dedica una calle a «Moio», joven trans que se quitó la vida

Google Maps / Moio kalea, homenaje de Hernani a Aimar Elosegi //

Hernani dedica una calle a «Moio», joven trans que se quitó la vida.

Naiz, 2022-05-14

https://www.naiz.eus/es/hemeroteca/gara/editions/2022-05-14/hemeroteca_articles/hernani-dedica-una-calle-a-moio-joven-trans-que-se-quito-la-vida 

El Ayuntamiento de Hernani ha convocado para este mediodía un acto para rebautizar la calle Biteri y nombrarla como «Moio Kalea», en homenaje a Aimar Elosegi Ansa, joven trans que se quitó la vida hace 15 años.

Se trata de una propuesta del Consejo de Igualdad municipal. La ceremonia arrancará a las 12.00. Su historia, o quizás mejor su memoria, la recogió su amiga, la escritora Kattalin Miner, en un libro publicado hace tres años bajo el título ‘Moio. Gordetzea ezinezkoa zen’.

Este acto se enmarca dentro del ciclo ‘Gorputz Desbideratuen Errebolta’, que cuenta con un programa de actos durante lo que resta de mayo. De este modo, el martes 17 es el Día Internacional contra la LGTB fobia, y por este motivo habrá una concentración a las 20.00 en Plaza Berri.

Exposición
El viernes 20 se inaugurará la exposición Lumineszenteak, sobre «violencias invisibles contra las mujeres y algunas historias de resiliencia».

El día 25 tendrá lugar una mesa redonda bajo el título ‘Unibertsoetatik multibertsoetara, singletatik komunitatera’, en Kulturarteko Plaza Feminista a las 18.30. […]


Hernani dedicará una calle a ‘Moio’, joven trans que se quitó la vida hace 15 años.
Naiz, 2022-05-13

https://www.naiz.eus/es/info/noticia/20220513/hernani-dedicara-una-calle-a-moio-joven-trans-que-se-quito-la-vida-hace-quince-anos

El Ayuntamiento de Hernani ha convocado para este sábado un acto para rebautizar la calle Biteri y nombrarla como ‘Moio Kalea’, en homenaje a Aimar Elosegi Ansa, joven trans que se quitó la vida hace quince años.

Se trata de una propuesta del Consejo de Igualdad municipal. La ceremonia arrancará a las 12.00. Su historia, o su memoria, la recogió su amiga, la escritora Kattalin Miner, en un libro publicado hace tres años: ‘Moio. Gordetzea ezinezkoa zen’.

Este acto se enmarca dentro del ciclo ‘Gorputz Desbideratuen Errebolta’, que cuenta con un programa de acto durante lo que resta de mayo. El día 17, Día Internacional contra la LGTBfobia, habrá una concentración a las 20.00 en Plaza Berri.

El día 25 tendrá lugar una mesa redonda bajo el título ‘Unibertsoetatik multibertsoetara, singletatik komunitatera’, en Kulturarteko Plaza Feminista a las 18.30. […]

jueves, 11 de noviembre de 2021

#hemeroteka #eliza #pederastia | Hernaniko apaiz baten mezetako abestiak debekatu dituzte Los Angelesen, sexu-abusu salaketengatik

Berria / Cesareo Gabarain //

Hernaniko apaiz baten mezetako abestiak debekatu dituzte Los Angelesen, sexu-abusu salaketengatik.

Gutxienez hamazazpi pertsonak salatu dute adingabeak zirenean Cesareo Gabarainen sexu abusuak jasan zituztela.
Jon Ordoñez Garmendia | Berria, 2021-11-11

https://www.berria.eus/albisteak/205782/hernaniko-apaiz-baten-mezetako-abestiak-debekatu-dituzte-los-angelesen-sexu-abusu-salaketengatik.htm 

Los Angelesko (AEB) artzapezpiku barrutiak debekatu egin ditu Cesareo Gabarain (Hernani 1916-Antzuola, 1991) apaizak meza kristauetan kantatzeko sortu zituen kantak. Mezetako gaztelerazko kanta ezagunenetako batzuk sortu zituen Gabarainek, eta ‘El País’ egunkariak argitaratu du Euskal Herrian eta Espainian hamazazpi adingaberen sexu-abusu kasuetan nahastuta dagoela. Los Angelesko artzapezpiku barrutiak sinesgarritasuna eman dio salaketa horri, eta, abesti horiek debekatzeko, argudiatu du «egokia ez den edozein sexu jokaeraren aurka» dagoela.

Gabarainen abesti horien artean daude ‘Tú has venido a la orilla’ eta ‘Juntos como hermanos’, Euskal Herrian ere mezetan ohikoak diren kantak. ‘El País’-ek salaketa argitaratu zuenetik, ordea, Espainiako eta Euskal Herriko elizetan adierazpenik ez dute egin Gabarainen kasuaren inguruan.

Hernanin jaio zen Gabarain, eta 10 urterekin Zaragozara (Espainia) joan zen, apaiz ikasketak egitera. Musika ikasketak ere jaso zituen seminarioan, eta 1952an Donostiako seminario nagusira bidali zuten. Han egin zen apaiz, 1959an, eta Antzuolako (Gipuzkoa) Anaia Maristen Kolegioko kapilautzaren ardura eman zioten. 1964an, Donostiako Zorroagako zahar etxeko kapilautza hartu zuen, eta, 1966an, Madrilgo Anaia Maristen Chamberi Eskolakoa. Espainiako hiriburuan hasi zen musika konposatzen.

1978an egon zen Madrilen, eta urte hartan egin zizkioten lehen sexu-abusu salaketak: ikasle talde batek egin zituen. ‘El País’-ek abuztuan argitaratu zuenez, ikasleetako batek tutorearen aurrean egindako salaketaren ondorioz, ikertu eta kaleratu egin zuten Gabarain eskola hartatik. Elizak, baina, beste eskola batera aldatu zuen, Madrilgo San Fernando eskolara.

Bitarte hartan, haren abestiak oso ezagunak egin ziren, eta urrezko disko bat ere lortu zuen: ‘La misa es una fiesta. Cantos para las misas con niños’ (Meza festa bat da. Haurrekin mezetan abesteko kantak). Sexu-abusu salaketak zituen arren, Joan Paulo II.a aita santuak bere kapilau izendatu zuen 1979an. Gabarain 1991n hil zen, biriketako minbiziz, Arrasateko ospitalean (Gipuzkoa), 54 urte zituela.

Sexu abusuen salaketa ezkutuan gorde zuen Elizak, ‘El País’-ek argitara atera dituen arte. Lehen ikasle horren salaketari beste batzuk gehitu zaizkio, eta irailaren 30ean gutxienez hamazazpi ziren haren sexu abusuak jasan zituztela diotenak. Lehenengoak 1959koak dira, Antzuloan kapilau zen garaikoak. Orain arte, ordea, ez Gipuzkoako Elizak, ez Espainiakoak eta ez Erromakoak ere ez dute ezer esan kasu horren inguruan.

Los Angelesko artzapezpiku barrutia AEBetako handiena da. 288 parrokia eta 265 eskola dauzka. Jose Gomez Los Angelesko artzapezpikuak ohar batean eman du Gabarainen kantak mezetan abesteko debekuaren berri. Neurri horren inguruan galdetuta, Espainiako apezpikuen bozeramaileak baztertu egin du hori erabakitzea: «Halako gaietan, bereizteko gaitasuna izan beharko genuke. Pertsona hori musika konpositorea bada, gehiegizkoa iruditzen zait esan zuenak edo egin zuenak haren obra musikala kutsatzea. Haren abestiak kalitate musikalagatik baloratu beharko lirateke. Zigor mota hori Erdi Arokoa da».

viernes, 25 de junio de 2021

#hemeroteka #lgtbi #testigantzak | Ibai Fresnedo: “Etengabeko prozesu bat da armairutik irtetea edo sartzea”

Irudia: Hitza / Ibai Fresnedo eta Egoitz Arbiol //

Ibai Fresnedo: “Etengabeko prozesu bat da armairutik irtetea edo sartzea”.

Armairua kartzela moduan bizi daiteke, edo babesgune gisa. Fresnedok dio "denetarikoak" direla Hernaniko LGTB pertsonek dituzten bizipenak. Egoitz Arbiol Albenizekin batera egin du liburua.
Miren Garate | Gipuzkoako Hitza, 2021-06-25
https://gipuzkoa.hitza.eus/2021/06/25/ibai-fresnedo-etengabeko-prozesu-bat-da-armairutik-irtetea-edo-sartzea/ 

Ibai Fresnedok eta Egoitz Arbiol Albenizek Hernaniko azken 50 urteetako LGTB memoria jaso dute ‘Noiz bukatzen da armairua?’ liburuan. Hernaniko Udaleko Berdintasun Sailak eta Berdintasun Kontseiluak eskatuta egin dute lana, eta, besteak beste, hamazazpi herritar elkarrizketatu dituzte. Fresnedoren (Portugalete, Bizkaia, 1985) esanetan, aipatu dieten ideietako bat izan da ez dutela sentitzen Hernani ez denik herri egokia LGTB pertsonentzat: libre sentitzen dira beren sexualitatea garatzeko, “baina maila batera arte”.

Bi atal nagusi ditu kaleratu berri duzuen liburuak. Aurrenekoan, azken 50 urteetako errepaso bat egin duzue, hamarkada bakoitzeko gertaera nagusiak eta herritarren lekukotzak tartekatuta. Zer aurkituko du irakurleak zati horretan?
Lehen zatia errelato moduko bat da. Hasieran, lan hau ikerketa formatuan egiteko asmoa genuen, baina azkenean liburu bilakatzea erabaki genuen. Irakurterraza izatea, gertukoa izatea, herritarrengana iristea eta abar eskatzen zizkigun horrek. Lehen atal hori hamarkadaka dago banatuta, eta atal guztietan agertzen diren pertsonak ez dira berberak, baina hasierako hamarkadetan agertzen direnak ageri dira amaierakoetan ere. Haiekin izandako elkarrizketen bidez, zer-nolako garapena sumatzen duten jakin nahi izan dugu.

Bigarren zatiari ‘Begiradak kokatu’ deitu diozue. Zer biltzen du?
Heteroaraua ardatz hartuta, saiatu gara parte hartzaileekin xehatzen zer den beraientzat heteroaraua, eta heteroarau horretatik abiatuta zer indarkeria bizi dituzten. Indarkeria espezifikoei ere eman diegu lekua: lesbofobiari, gayfobiari, bifobiari eta transfobiari. Armairuaren kontzeptua garatu dugu, eta, horrez gain, parte hartzaileek egunerokoan dituzten erresistentzietara heltzen saiatu gara, erresistentziak modu zabalean ulertuta, hau da, irauteko estrategiak nahiz militantzian heteroarauari aurre egiteko garatutako estrategia politikoak kontuan hartuta.

‘Noiz bukatzen da armairua?’ izena jarri diozue liburuari. Parte hartu dutenek armairuari buruzko ikuspegi ezberdinak dituzte, ezta?
Etengabeko prozesu bat da armairutik ateratzea edo armairuan sartzea, ez da momentu jakin bateko zerbait. Armairuaren inguruko bizipenei dagokienez, denetariko iritziak dituzte parte hartzaileek. Armairua kartzela moduko bat balitz bezala sentitzen dute batzuek, eta beste batzuek babesgune bezala ulertzen dute, armairuaren barruan egonda indarkeria sufritzeko arrisku gutxiago duzulako eta zeure burua babestua sentitzen duzulako.

Ardi larruz jantzitako otsoarena ere aipatzen dute bildu dituzuen lekukotza batzuek. Uste denaren aldean, aurrerapauso txikiak izan al dira?
Azken bi hamarkadetan, eta batez ere azkenekoan, berdintasun faltsuaren ideiarekin batera, hainbat kontzeptu zabaldu dira: tolerantzia, normaltasuna eta abar. Horien atzean ere heteroaraua dago. Jendeak oso diskurtso aurrerakoia dauka, onarpenaren inguruko diskurtsoa sortzen du, baina egunerokoak erakusten digu gizartea ez dela hainbeste aldatu. Gauza batzuk ez dira onartzen, indarkeria fisikoa adibidez, baina funtsean LGTBfobiak hor jarraitzen du oraindik ere. Ez dizute zuzenean ‘onartzen zaitugu’ esaten, baina mezu inplizituen bidez jendeak argi uzten du heterosexuala izatea dela normala. Normala ez dena onartu edo toleratu egiten da, eta tolerantziaren atzean beti dago botere harreman bat; tolerantea den horrek dauka boterea.

Hernanin kokatuta dago Egoitz Arbiol Albenizekin batera idatzi duzun liburua. Elkarrizketatuek zer diote herriari buruz?
Ez dute sentitzen Hernani ez denik LGTB pertsonentzat herri egokia, baina egunerokoan hainbat indarkeria identifikatzen dituzte; hau da, LGTB pertsonak libre sentitzen dira beren sexualitatea garatzeko, baina maila batera arte. Herriaren zenbait ezaugarrik ere badute zerikusia horretan: Gipuzkoako hiriburuaren mugakide izateak irekitasun maila handiagoa izatea dakar, baina gero kontuan hartu behar da ez dela herri handia, eta landa eremuko auzo asko dituela. Landa eremuan heteroarauak batzuetan oso modu tradizionalean operatzen du.

Behin lana amaituta, zer nabarmenduko zenuke?
Hamazazpi partaide izan ditugu liburuan, baina askoz jende gehiago dago, eta gustatzen zaigu esatea liburu hau aletxo bat dela. Askoz gehiago sakondu behar genuke LGTB pertsonen memoria historikoan. Bestetik, hasieran genituen hipotesi batzuk baieztatu egin ditugu lan honekin.

Zein izan dira baieztatutako hipotesi horiek?
Ikusi dugu LGTB kolektiboak historikoki izan dituen aldarrikapenak edo borrokak, eta mugimendua bera, oso itzalpean egon direla, Euskal Herrian aurreko hamarkadara arte nazio askapenaren aldeko borroka oso borroka hegemonikoa izan delako mugimendu sozialei dagokienez. Hori dela eta, LGTB mugimenduak ez du ikusgaitasun handirik izan, oro har, Euskal Herrian, eta bereziki Hernanin. Bestetik, ‘sexilioarena’ ere baieztatu dugu, hau da, jende asko joan dela kanpora bizitza bizigarriagoa izateko.

jueves, 17 de diciembre de 2020

#hemeroteca #lesbianismo | Kattalin Miner recoge en un libro la figura del referente Empar Pineda

Imagen: El Diario Vasco / Presentación en Hernani del libro sobre Empar

Kattalin Miner recoge en un libro la figura del referente Empar Pineda.

Encargo del Consistorio para resaltar la figura de una mujer del municipio frente al Franquismo y en la lucha LGTBI.
Juan F. Manjarrés | El Diario Vasco, 2020-12-17
https://www.diariovasco.com/buruntzaldea/hernani/kattalin-miner-recoge-20201217002139-ntvo.html 

La figura y lucha de la hernaniarra Empar Pineda se ha recogido en un libro elaborado por Kattalin Miner y ya se encuentra a la venta tanto en Plaza Feminista como en Elkar. Empar fue uno de los referentes de la lucha contra el franquismo en su momento, dentro del movimiento comunista y también en el movimiento LGTBI.

La presentación del libro se llevó a cabo ayer en el Lavadero Leoka, un lugar emblemático para las mujeres de Hernani al ser un punto que han regentado mucho a lo largo de la histori. De la mano de la concejal responsable de Igualdad, Itxaso Lekuona, así como de miembros del Consejo de Igualdad, la autora, Kattalin Miner, dio a conocer los entresijos de un libro de pequeño formato que «se enfocó no como una biografía sino como una conversación constante con Empar, una persona que es todo un referente para mí». Para Miner «se ha tratado de un trabajo bonito y creo que el resultado final también lo es». El título de la obra, 'Empar Pineda. Porque se lo pidió el cuerpo', ya deja ver el carácter revolucionario y transgresor de la protagonista. La autora destaca la lucha protagonizada por un mujer «que tuvo que hacer frente al franquismo y también por el movimiento LGTBI».

#hemeroteka #lesbianismoa | Oroimenak eskatu duena


Oroimenak eskatu duena.

Mugimendu antifrankistan, abortatzeko eskubidearen alde, LGTBI komunitatearen eskubideen alde... aktibista nekaezina izan da Empar Pineda Erdozia. Kattalin Miner idazleak jaso du haren biografia.
Maider Galardi F. Agirre | Berria, 2020-12-17
https://www.berria.eus/paperekoa/2063/006/001/2020-12-17/oroimenak-eskatu-duena.htm

«Txikiak ginenean, leku hau andrez beteta egoten zen; batzuetan kabitu ere ez ziren egiten». Carmen Pineda Erdozia ari da hizketan, Hernaniko (Gipuzkoa) Leoka latsarriaz. Bertan elkartu dira haren ahizpa Empar Pineda Erdozia aktibista feministaren (Hernani, 1941) biografia aurkezteko. Ixiar Pagoaga Berdintasun Kontseiluko kideak azaldu du zergatik hautatu duten leku hori: «Txoko honetara emakume asko etortzen ziren, pinedatarrak ere hemen parean bizi ziren, eta, bere bizitza istorioaz ari denean, asko aipatzen du toki hau...». Kattalin Minerrek ondu du Pinedaren bizi ibilbideari buruzko liburua—‘Enpar Pineda Erdozia. Gorputzak hala eskatuta’—, eta bera ere batu da latsarriko juntadizora. Eta garai batean arropa garbitzeko elkartzen ziren andreak nola, argitaratu berri duten liburuaz solasean hasi dira han bildutakoak. Hitza hartzen aurrenekoa da Itxaso Lekuona Hernaniko Berdintasun zinegotzia.

«Sekulako lana egin du Enparrek, baina, duela bi urte gonbidatu genuenean, ohartu ginen gazte askok ez zutela ezagutzen, eta horregatik pentsatu genuen ezinbestekoa zela haren bizitza jasotzea». Hernaniko bi sortzailerengana jo dute lana osatzeko: Miner izan da idazlea, eta Maddi Zumalabek egin dizkio ilustrazioak liburuari.

Horregatik, «memoria» ariketa bat da liburua, Minerren arabera. Ez nolanahikoa, ordea: «Bere ahotsetik kontatu nahi izan dut, ez dut egin nahi izan ohiko biografia ariketa bat. Garrantzitsua da bizirik dauden pertsonekin ere halako memoria ariketak egitea, haien ahotsa jaso ahal izateko».

Duela bi urte jaso zuen enkargua, eta, Pineda Bartzelonan bizi denez, hara joan zen elkarrizketa egitera: «Etxeko ateak parez pare ireki zizkidan, eta orduak pasatu genituen hizketan. Solasaldi lasaia izan zen, eta berak nahi zuen bezala kontatu zizkidan bere istorioak eta borrokak». Elkarrizketa horren fruitua da liburua, bederatzi kapitulutan bilduta.

Izan ere, asko du kontatzeko Pinedak. «Gorputzetik» kontatu du hori, Minerrek azaldu duenez. «Gorputzak eskatuta» egin baitu borroka urteotan guztiotan: frankismoaren aurka, mugimendu komunistan eta feministan, lesbianen eskubideen alde, abortua legeztatzearen alde... Ibilbide luzea egin du, Hernanin hasi eta Madrilen jarraituta. Bartzelonan dago orain, «erretiroa» hartuta. Halere, borrokalari nekaezina da, eta Minerrek jaso du azken urteetan Pinedak zahartzeaz dituen gogoetak ere. Horren erakusle, Abenduak 26 fundazioa sortu zuen beste bi lagunekin, gayen, lesbianen eta transen zahartzearekin arduratuta.

Egindako lan eskergagatik aitortza ere jaso du. 2012an, esaterako, Zilarrezko Gehitu saria eman zioten, eta urte horretan bertan eman zioten Hernaniar Bikainaren saria ere; orain, haren bizi ibilbidea liburu batean jaso dute, Hernaniko Udalaren eta Berdintasun Kontseiluaren babesarekin. Pineda «eskertuta» dagoela adierazi du Carmen ahizpak —aktibista ez baita aurkezpenean izan—: «Beti oso pozik jartzen da Hernanitik zerbait jasotzen duenean». Haren oroimena liburu batean islatzea izan da Hernaniko Udalak egindako azken ekarpena. Baina urteotan berdintasun politiketan jorratutako bidearen beste ondorioetako bat da, hain justu, Pinedaren biografia.

Andreen memoria biltzeko
Izan ere, urteak dira Hernanin ikuspegi feministatik memoria ariketa bat egiten ari direla. Hala azaldu du Lekuonak: «Ari gara apurka-apurka herriko hainbat txoko berreskuratzen, memoria feminista osatzen, herriko andreei dagokien lekua egiten. Horren adibide, aurten eman diogu lehen aldiz andre izen bat udalaren pean dagoen herriko gune bati». Carmen Adarraga parkeaz ari da, baina badira aurrekariak ere. Andrekale berreskuratu baitzuten orain sei urte, herriko alde zaharrean.

Ez da egindako lan bakarra: ikerketa bekek eta Pinedarenaren moduko biografien argitalpenek ere herriko memoria hurbilean duten ekarpena nabarmendu dute Leokan elkartutakoek.

miércoles, 16 de diciembre de 2020

#hemeroteca #lesbianismo | Hernani: El Ayuntamiento y el Consejo de Igualdad publican la biografía de la activista hernaniarra Empar Pineda Erdozia


El Ayuntamiento y el Consejo de Igualdad publican la biografía de la activista hernaniarra Empar Pineda Erdozia.

Hernaniko Udala, 2020-12-16

https://www.hernani.eus/es/-/empar-pineda-erdozia-liburua 

El Ayuntamiento y el Consejo de Igualdad propuso a la escritora hernaniarra Kattalin Miner que recogiera y contara la vida de la militante feminista Empar Pineda Erdozia. Miner aceptó el reto, y, además, con mucho gusto. El resultado es un libro-entrevista, "porque me pareció interesante que la propia Empar contara su vida, su historia, desde su punto de vista", asegura Miner. Hoy, en la presentación del libro han estado presentes varios familiares de Empar Pineda, para mostrarle, una vez más, su apoyo.

En el ámbito de la recuperación de la memoria histórica, desde el Consejo de Igualdad y Área Municipal de Igualdad se han realizado diferentes proyectos con el fin recoger, reconocer y difundir la historia de las mujeres de Hernani. En esta línea se enmarca este trabajo sobre Empar Pineda Erdozia (Hernani, 1944).

Esta mujer nacida en Hernani es un referente muy importante en la lucha por los derechos de las mujeres desde la dictadura franquista hasta nuestros días, especialmente en otorgar visibilidad al lesbianismo y en la lucha por el derecho al aborto. Por ello, nos parece importante dar cuenta de su biografía, especialmente para que se transmita a las nuevas generaciones.

El libro ha sido escrito por la escritora hernaniarra Kattalin Miner y se han publicado dos versiones, uno íntegramente en euskera y otro en bilingüe (euskera y castellano). La traducción al castellano es de Danele Sarriugarte. Las ilustraciones son de Maddi Zumalabe y Jon Aranguren. El libro ya está disponible en Elkar liburudenda y en la Plaza Feminista, al precio de 8 y 10 euros.

martes, 22 de octubre de 2019

#hemeroteka #lgtbi #memoria | Egoitz Albeniz: “Hernaniko LGTBI kolektiboko bizipenak eta testigantzak jaso nahi ditugu ikerketa bat osatzeko”

Imagen: NdG / Egoitz Albeniz
Egoitz Albeniz · Hiruki Larroxa Kolektiboko ikertzailea: “Hernaniko LGTBI kolektiboko bizipenak eta testigantzak jaso nahi ditugu ikerketa bat osatzeko”.
Hernanik LGTBI kolektiboak azkeneko 50 urtetan izan duen historia berreskuratzeko ikerketa abiatu du, Egoitz Albeniz eta Ibai Fresnedoren eskutik.
Aitziber Muga | Noticias de Gipuzkoa, 2019-10-22
https://www.noticiasdegipuzkoa.eus/2019/10/22/vecinos/buruntzaldea/hernaniko-lgtbi-kolektiboko-bizipenak-eta-testigantzak-jaso-nahi-ditugu-ikerketa-bat-osatzeko

Hiruki Larroxa Kolektiboa ari da LGTBI historia ikertzen. Orain herritarren bizipenak eta testigantzak jaso nahi dituzte eta Egoitz Albeniz ikertzaileak hernaniarrak ikerketan parte hartzera animatu nahi ditu. Batez ere 60 eta 70 hamarkadetakoei.

Nola suertatu da aukera Hernaniko LGTBI kolektiboaren azken 50 urteko historia berreskuratzeko ikerketa burutzea?
-Duela pare bat urte Maiatzak 17ko (Homofobia, Lesbofobia, Transfobia eta Bifobiaren aurkako Nazioarteko Eguna) egunaren harira aste osoko egitaraua prestatu genuen eta Hernaniko Udalak mugitu ginenei proposatu zigun ikerketa hau egitea. Deituak izan ginenen artean, Hiruki Larroxakook esan genuen prest ginela eta hortik abiatu ginen.

Zer lan mota egiten du Hiruki Larroxa Kolektiboak?
-Euskal Herri mailan lan egiten duen kolektibo bat gara eta batez ere oinarritzen gara esku-hartze soziopolitikoan, memoriaren berreskuraketan eta ikerketan eta ekoizpenetan. Duela gutxi sortutako taldea da, behar batetik abiatuta.

Zein ibilbide izan du orain arte ikerketak?
-Lehengo urtean lan bibliografikoa hasi ginen egiten, ikusteko bai Euskal Herri mailan, bai Estatu mailan eta bai mundu mailan eman diren mugimenduak eta mugarriak eta une gogoangarriak jasotzeko eta ordenatzeko. Orain elkarrizketen atalean sartuko gara ikusteko zein bizipen eta ikuspegi egon diren konkretuki Hernaniko herrian. Bakoitzaren bizipenak jaso nahi ditugu eta hauek Hernaniko errelitate soziopolitikoarekin lotu nahi ditugu.

Jendea mugitzen hasi al da bere bizipenak kontatzeko?
-Badaukagu jende zerrenda bat. Udalak deialdi bat egin du zailtasunak daudelako adin bateko jendearen testigantzat biltzeko. Orain dela 20 edo 30 urteko testigantzak ez da horren zaila biltzea baina 60 edo 70 hamarkadakoak bai. Urte horietan LGTBI izateak zure bizitza arriskuan jartzen zuen edo jendearen gaitzespena jasotzen zenuen. Azkeneko hogei urteetan hasi da geroz eta leku gehiago hartzen eta “normaltasun” bat hartzen LGTBI kolektiboak, orain ez dago duela 50 urte bizi izan zen biolentzia berdina.

Gainera, garai horietako asko kanpora, hiri handietara, alde egingo zuten.
-Bai, pentsatzen da hiri handietan askatasun gehiago dagoela eta herriek tradizioarekin lotura handiagoa dutela. Baina badago beste fenomeno bat. Jende batzuk, asko gainera, badakite zein den bere orientazio sexuala, baina garaiko normara ez zenez egokitzen, ezkutuan eramaten zuena, eta bizitza normatiboa edo heterosexual bat eramaten jarraitzen dutenak. Asko ezkonduta daude eta seme-alabak eta bilobak dauzkate. Jende honen testigantza ez dugu jasoko.

Noiz aurkeztuko da lana?
-Datozen bi hilabeteak, urria eta azaroa, elkarrizketak egiteko erabili nahi dira eta ondoren idazketa prozesura abiatuko ginateke. Martxoan aurkezteko prest egongo da.

LGTBI kausaren alde lan egindako herritar edo mugimenduak egon dira Hernanin?
-Hernanin Empar Pineda bezalako herritar bat daukagu. Duela urte asko Bartzelonara alde egin zuen eta bere inguruko ikerketa bat garatzen ari da Kattalin Miner. Hernanin feminismoak indar handia hartu zuenean bere inguruan lesbiana talde oso potente bat ere egon zen eta EHGAMek ere zenbait gauza egin zituen. Baina oraindik ikerketa garaian gaude eta oso goiz da jakiteko zenbat talde egon ziren herrian.

Hernaniko historian mugarririk al dago?
-Nik uste dut ‘Moio’ren suizidioak lehenaldi eta orainaldi bat, inflexio puntu bat, ekarri zuela. Herriko jende askori galdera asko eragin zizkion gertaera honek. (Aimar Elosegi Ansa ‘Moio’ transexualak bere buruaz beste egin zuen 2007an).

viernes, 18 de octubre de 2019

#hemeroteka #lgtbi #memoria | Egoitz Albeniz: “Zaila da 60ko urteak bizi izan zituen LGTBI jendea topatzea”

Irudia: Gipuzkoako Hitza / Egoitz Albeniz
Egoitz Albeniz: “Zaila da 60ko urteak bizi izan zituen LGTBI jendea topatzea”-
Eider Goenaga Lizaso | Gipuzkoako Hitza, 2019-10-18
https://gipuzkoa.hitza.eus/2019/10/18/egoitz-albeniz-zaila-da-60ko-urteak-bizi-izan-zituen-lgtbi-jendea-topatzea/

LGTBI kolektiboaren memoria historikoa (1969-2019) berreskuratzeko lanean ari dira Hernanin, eta lan horretan buru-belarri dabil Egoitz Albeniz (Hernani, 1988), “jendarte heteropatriarkala eraldatzeko, pentsamendu kritiko marika eta transfeminista” sustatzen duen Hiruki Larroxa kolektiboko kidea. Hernaniko Udalaren enkarguz ari dira lan hori egiten, eta lekukotzak biltzen hasi dira. Beste urteetakoei ateak itxi gabe, 1960ko eta 1970eko hamarkadak bizi izan zituen LGTBI kolektiboko jendeari ari dira dei berezia egiten, eurekin kontaktuan jar daitezen (hernanikolgbtikerketa@gmail.com).

Nondik sortu da ikerketa egiteko beharra?
Hernaniren historian, ikusten da apenas dagoela LGTBI kolektiboaren lekukotzarik. Behar horretatik abiatuta, eta memoria historikoa berreskuratzeko beste hainbat arlotan egin den bezala, uste dugu arlo hau ere aztertu eta landu beharrekoa dela.

Ikerketaren lehen zatia, zati teorikoa, jada amaitu duzue, ezta?
Bai. Euskal Herrian, estatuan eta munduan izandako gertakari historiko eta mugarriak identifikatu ditugu, eta jakin nahi dugu mugarri horiek Hernanin eraginik izan ote zuten eta nolako oihartzuna izan zuten. Oraingoz, oinarri bibliografiko bat osatu eta hemeroteka lana egin dugu; baina, guretzat, lekukotzen bidez osatuko duguna da zati inportanteena.

Beste toki batzuekin alderatuta oso ezberdinak izango diren lekukotzak lortzea espero duzue?
Egin ditugun elkarrizketa gutxietan antzematen da munduan gertatzen diren mugimenduen halako eragin bat; baina askoz polikiago gertatu zen dena. Adibidez, 1969ko Stonewalleko matxinadak ez zuen izan eragin zuzenik hemengo LGTBI mugimenduan, edo oraingoz, behintzat, ez dugu jaso horren berri. Dena den, goizegi da ondorioak ateratzeko.

1969an hasi zen ikerketa; kostatzen ari zaizue hasierako urteetako lekukotzak topatzea.
Zaila da 60ko eta 70eko hamarkadak bizi izan zituen LGTBI kolektiboko jendea topatzea. 70eko urteetan jaiotako jendea badugu, baina horiek ez zuten bizi izan hamarkada hori. Gure kalkuluen arabera, 1930-1950 artean jaiotakoak izan behar dute 1960ko hamarkada amaierako esperientziak jasotzeko. Baina oso-oso zaila egiten ari zaigu. Orain pertsona batek bere burua lesbiana, trans edo gay gisa definitzeko egiten duen prozesuak ez du zerikusirik duela 70 urte jaiotakoek bizitakoarekin. Adin horretako pertsona batek ez zuen ematen pauso hori, gizarteak ez ziolako uzten. Adibidez, badakigu 1990eko hamarkadan Hernaniko jende bat ibiltzen zela Donostiako cruising guneetan, baina ezin gara gerturatu jende horrengana; jende horrek orain familia bat du, eta inondik inora ez du eman nahi lekukotza.

Zeharkako lekukotzak ere bilatzen dituzue?
Bizipen pertsonalei eman nahi diegu lehentasuna, distortsio bat gertatzen baita bestela. Baina argi daukagu 60ko eta 70eko urteetako bizipenak jaso ahal izateko seguruenik zeharkako testigantzetara ere jo beharko dugula. Badakigu, adibidez, 1970eko hamarkadan Hernanin bazela trabesti bat, baina hilik dago pertsona hori, eta zeharkakoak izan beharko dute horren inguruko testigantzek.

Hernaniko giro politikoa kontuan hartuta, zer lekutan gelditu da LGTBI kolektiboa?
Hori da ikerketan aztertu nahi den ataletako bat: Hernani mailan LGTBI mugimendu bat egon zen edo ez; zer mugimendu egon diren LGTBI kolektiboen inguruan; eta zer gertatzen zen LGTBI mugimenduarekin Hernaniko soziologia politiko horretan. Alegia, Hernaniren ezaugarriak kontuan hartuta, LGTBI kolektiboak bazeukan lekurik garaiko aldarrikapenetan eta errealitate sozialean? Gure ustea da LGTBI kolektiboak ez zeukala lehen mailako toki bat ez mugimendu politikoetan, ez aldarrikapenetan. Dena den, hipotesi bat da hori; ikusiko dugu lekukotzek baieztatzen duten.

Hernanin ateratzen dituzuen ondorioak antzeko tamainako beste herrientzat ere baliogarriak izan daitezkeela uste duzue?
Ez dakit ausartuko nintzatekeen hemengo bizipenak eta ondorioak beste herri batzuetara estrapolatzen. Nire susmoa da gertaera potenteak bizi izan diren herrietan errepresioa sufritu dutenekiko bestelako kontzientziazio bat dagoela. Adibidez, Errenterian, 1979an, polizia batek Vicente Vadillo Francis trabestia hil zuen, eta uste dut horrek eragina izan zuela herri kontzientzian. Herrian gertatzen diren gertakariek badute eragina geroko prozesuetan eta kontzientzietan. Hernanin, Aimarren [Elosegi] suizidioaren ostean, eta hala ikusten da Kattalin Minerren liburuan [Moio], izan zen aldaketa bat, nahiz eta ez nukeen jakingo esaten zenbaterainokoa izan zen. Hor sartzen da ikerketa honen helburua: memoria ariketa bat egitea, jazotakoak jasotzea, etorkizunera begira eragin bat izan dezaten, ez daitezen gelditu anekdota hutsean.

miércoles, 15 de mayo de 2019

#hemeroteca #trans #memoria | Puesta en marcha del ciclo trans organizado desde Igualdad en recuerdo a Aimar Elosegi

Puesta en marcha del ciclo trans organizado desde Igualdad en recuerdo a Aimar Elosegi
Hoy tendrá lugar la presentación del libro 'Moio: gordetzea ezinezkoa zen'
El Diario Vasco, 2019-05-15
https://www.diariovasco.com/buruntzaldea/hernani/puesta-marcha-ciclo-20190515001951-ntvo.html

Durante estos días se desarrollará en Hernani, organizado por el Consejo de Igualdad, un ciclo trans en recuerdo de Aimar Elosegi Ansa, el joven que hace 12 años se suicidó. «Aún recordamos este suceso, que provocó una gran conmoción en el municipio y puso sobre la mesa el tema de la transexualidad», afirman desde la organización del ciclo.

Durante los primeros años se llevaron a cabo diferentes actos para recordar a Aimar y hacer una reflexión en torno a la transexualidad. Ahora, tras algún tiempo sin organizar actividades, y aprovechando la publicación del libro de Kattalin Miner que trata sobre este tema, se pretende sacar nuevamente a la luz el tema de la transexualidad y avanzar por el camino emprendido por Aimar, por ser imposible de esconder, con el propósito de llegar a la ciudadanía y contribuir a su transmisión.

Para ello, además de la presentación del libro, habrá una actuación de bertsolaris y un coloquio que tendrá lugar el próximo otoño.

Así, hoy miércoles, a las 19.30 horas en Biteri kultur etxea, se llevará a cabo la presentación del libro 'Moio: gordetzea ezinezkoa zen' a cargo de su autora, Kattalin Miner, y Danele Sarriugarte. Y, por otra parte, para este domingo, 19 de mayo, a las 19.00 está programada una actuación de bertsolaris en Ezkiaga pasealekua (que en caso de mal tiempo se realizará en Sandiusterri), con la participación de Maialen Lujanbio Zugasti, Eli Pagola Apezetxea, Beñat Gaztelumendi Arandia, Miren Artetxe Sarasola, Nerea Ibarzabal Salegi y German Urteaga Garmendia. Amaia Agirre Arrastoa que se encargará de fijar los temas de los bertsos.

jueves, 21 de diciembre de 2017

#hemeroteca #memoria | Los talleres intergeneracionales de memoria histórica han sido todo un éxito

Imagen: Eusko Ikaskuntza
Los talleres intergeneracionales de memoria histórica han sido todo un éxito.
Eusko Ikaskuntza, 2017-12-21

http://www.eusko-ikaskuntza.eus/es/noticias/los-talleres-intergeneracionales-de-memoria-historica-han-sido-todo-un-exito/al-24774/

Un grupo de alumnos del Instituto de Hernani se reunió con personas mayores del Centro de Día para reflexionar sobre la historia del pueblo, la situación de la mujer y los problemas de la juventud.

Eusko Ikaskuntza y el Ayuntamiento de Hernani han colaborado una vez más con la intención de trabajar la Memoria histórica de una manera diferente. En esta ocasión, reunieron en Sandiusterri los días 12 y 18 de diciembre, a un grupo de personas del Centro de Día con 15 alumnos de 4º de la ESO del Instituto. El objetivo fue trabajar diferentes temas de forma intergeneracional.

En la primera sesión, Txuso Gómez, archivero municipal, realizó un repaso de la historia de Hernani de los últimos cien años; a continuación se proyectó un resumen del documental ‘Gerrako Umeen Bilobak’, tras lo cual se realizó a una dinámica en grupos para trabajar la empatía.

Durante la segunda sesión, sin embargo, se trabajó desde el principio en tres grupos, mezclando personas mayores con adolescentes y tratando temas concretos, compartiendo así experiencias y aprendiendo los unos de los otros.

La valoración ha sido inmejorable y se habla ya tanto de continuar con la experiencia el próximo año, como de exportar el modelo a otros municipios que puedan estar interesados.

sábado, 13 de mayo de 2017

#hemeroteka #lgtbifobia | «Ez gara normalizazioaz ari; jendartea anormalizatu nahi dugu»

Irudia: Kronika / Egoitz, Ana, Ibai eta Xabi
«Ez gara normalizazioaz ari; jendartea anormalizatu nahi dugu».
Sexu askapenerako talderik ez dagoela eta, hutsune hori bete, pedagogia egin eta identitate anitzak mahai gainean jartzeko asmoz hasi dira hainbat herritar, LGTBQI fobiaren kontrako egunaren harira, lanean.
Kronika, 2017-05-13
http://www.kronika.eus/albisteak/hernani/albistea/2017/05/13/282b350363790/ez-gara-normalizazioaz-ari-jendartea-anormalizatu-nahi-dugu/

Maiatzaren 17aren harira, LGTBQI fobiaren kontrako egunaren harira elkartu dira Egoitz A.Albeniz, Ana Velez, Ibai Fresnedo eta Xabi Or­ma­zabal, aurrenekoz egun horren bueltan Hernanin bertan zerbait antolatzeko, eta bide ba­tez, sexu askapenerako talde bat sortzeko.

«Hutsune hori ikusten ge­nuen. Identitate anitzak daude herrian, beste hainbat taldetan, baina herrigintzan ez dira islatzen. Orain arte ez da ezer bateraturik egin, eta hiriburuetara jo izan dugu. Ho­rre­ga­tik, maiatzaren 17 honen bueltan antolatzen hasi gara, eta ea hemendik zerbait ateratzen den, modu naturalean!».

«Gaia lantzeko espazioa sortzea», helburu
Hemendik aurrera zer sortuko den, ezin jakin. Baina hasi behinik behin, indartsu hasi dira. Izan ere, aste osoko egitaraua prestatu dute LGTBQI fo­biaren, Lesbofobia, Homofobia, Trans­fo­bia eta Heteroarauaren baitan kokatzen ez diren identitate guztiekiko fobiaren aurkako egunaren harira.

Astelehenarekin hasi eta larunbatera bitartean, egunero izango da tailer, zineforum, hitzaldi edota festa giroko ekitaldiren bat. «Zerbait politiko-festiboa bilatu nahi izan dugu. Borroka edo dramatik jo beharrean, tailerrak antolatu ditugu, formakuntza bultzatzeko, eta festa giroa ere sortu nahi izan dugu, gaia lantzeko espazioa sortzeko. Inertziekin apur­tzeko. Jende askok oraindik ez dauka aukerarik horiekin pus­ka­tzeko, bere inguruan. Kon­tzien­tziazio beharra dago».

Aurrekariak bai, baina ez nahikoak
Lehendik sexu iden­titate aniztasuna eta sexu as­ka­pena no­labait landu di­tuz­­ten taldeak izan direla azpi­ma­rratzen du­te, eta haien de­nen atxikimendua ere bilatu du­te, aste hau antolatzerakoan. «Mugimendu Feministak ba­dauka indarra, eta erakutsi digu atxikimendua. Institu­tu­ko gazteek osatutako Parekide eta Islada taldeek ere bai. Eta lehendik izan dira mugimendu batzuk gaia landu du­tenak; adibidez, Ka­r­bo­neran egin ziren hainbat gau­za, ordura arte eman ez zi­tzaien ikusgarritasuna eta protagonismoa emanez bazterrean kokatzen ziren identitateei, eta lehenago EHGAMen buel­tan ere egin zen zer edo zer».

Horregatik guztiagatik hasi dira mugitzen orain; hain jus­tu, maiatzaren 17ari begira. «Egun honek badauka karga po­litikoagoa, salaketarako tartea. Ekainaren 28a ezagunagoa da sexu askapenari lotuta, bai­na lesgayen harrotasunerako egu­­na da, festa giro haundiagoa daukana. Egun hau aitzaki hartuta, pedagogia pixka bat egitea da gure asmoa, eta jendeak bere bo­rro­ka bezala har­tzea Hetero­arauaren aurkako borroka, bo­rroka feminista edo ekologistarekin gertatzen den bezala».

‘Normalizazioa’, mamu
Denon borroka dela modu na­bar­menean azpimarratzen du­te, hain zuzen. Izan ere, ‘normalizazioa’ hitzaren itzalpean, zapalkuntza mota asko ezkutatzen direla ikusten dute.

«Beste zapalkuntza batzuekin gauza bera gertatzen da. Xe­nofobia edo arrazakeriarekin, adibidez. Politikoki dis­kur­tso zuzena zein den badakigu, baina moral bikoitza hor­txe dago, eta normalizazioaz, edo integrazioaz hitz egiten da, etorkinez ari garenean. Era berean, homofobiari aurre egiteko normaltasunaz hitz egitean, heterozentrismoaz ari gara, norma heterosexualera moldatzeko beharraz, hain zuzen; hau da, araua heterosexuala den gizarte batean, guztiaren neurri eta eredu bakarra hori izango da, eta, badirudi, horretara moldatu beharra daukagula denok. Ge­neroen berdintasunaz hitz egiterakoan ere, eredu maskulinoek zentralitatea dute, eta historikoki femeninotzat hartu izan diren balio, rol eta jarrerak gaitzesgarri bilakatzen dira, zaintza lanak, kasu».

Ulermen eta onarpen falta da, azkenean, arazoaren mui­na, eta horrek, «biolentzia» dakar. «Biolentzia ez da fisikoa bakarrik, are gehiago, biolen­tzia fisikoraino garamatzan pro­zesu guztia da biolentoa, eta horrek, gizarte egitura sinbolikoarekin zerikusia dauka. Gauza batzuetan aurreratu ba­da ere, jendartearen alderdi ge­hienetan lanketa haundia dago oraindik egiteko. Bullyng ka­suen ehuneko haundi bat, adibidez, bullyng homofobikoa izaten da. Ikaragarria da gazteen artean gailentzen den diskurtso sexista eta homofoboa. Eta hori ez dute neska-mutil homo­sexua­lek bakarrik pairatzen. Izan ere, femeninotasun-maskulinotasun eredu zu­rru­nenetik ateratzen denak ere, bazterketa jasan dezake, edo autoerregulaziora jotzen du, genero etiketa mu­gatzaile bihurtzen baita. Genero rolak berkonfiguratu arren, modu zurrun eta itxian mantentzen dira, eta horregatik da hau denon borroka».

Eta horregatik, borroka za­bal­tzeko ahaleginean, talde mo­tore bezala lanean hasi den lagun multzo honek bilera irekiak ere egin ditu, herritar gehiago inplikatzeko, pentsarazteko, kontzientziak mugi­tzeko, gaia plazaratzeko.

Borroka zabala, baina bakarra
Borroka batzuetan zalantza sortu izan da, ordea, aurre egin nahi zaion horren kontra egiteko hobea ote den talde zabal bat sortzea, edo bestelako talde zehatzagoetan borroka horren hazia landatzea.

LGTBQI fobiaren kontrako egunaren harira lanean hasi direnen ustez, ez dira kontrajarriak, eta horregatik egin dituzte bilera irekiak ere. «Biak dira bateragarriak. Sexu askapenerako bidea egitea ez da LGTBQI kolektiboaren lana bakarrik: erre­gimen heterosexualak za­pal­tzen duen edonor da askapen bide horretan erantzule. Zentzu horretan, azpimarratzekoa da Euskal Herriko Mu­gi­men­du Feministak egin duen lanketa: sexualitatea, identitatea, gorputza... bezalako gaiak era transbertsalean landuz, eta sistema oso baten pean kokatuz marko analitikoa: heteropatri­ar­katua. Horregatik, ez da ka­sua­litatea emakume lesbiana askok borroka feministaren bai­tan militatzea, Sexu Askapen Mugimenduan baino gehiago».

Bestalde, «Hernanin, Mu­gi­men­du Feministaz gain, Izan Gizon taldeak generoaren inguruan hausnartzeko espazioa zabalik dauka, eta maskulinitate eredu hegemonikoa ezbaian jartzeko lanetan aritzen da. Mo­du pertsonalagoan egiten dute lan, plaza hartu gabe, baina beharrezkoa da kokapen horretatik ere heteroaraua zapuztea».

Borrokarako modu asko dau­de beraz, baina norabide berean dijoazte denak.

Ikusezintasuna koloreztatu
Sexu askapenerako borroka horretan ari direnen aldarri nagusia da aniztasuna; pertsona guztiak bakarrak eta desberdinak direla munduan. Bai­na, aniztasun horren pean ere, diskriminazioak gerta daitezke.

«Sexu Askapenaren Aldeko Borrokaren historian subjektu pribilejiatu izan direnak izan duten ikusgarritasun eta protagonismoak, beste identitateak ikusezintasunean utzi ditu. Eta zentzu honetan, ez da kasualitatea mendebaldeko gizon-zu­ri-burges-homosexuala izatea al­­da­rri horien baitan onargarritasun maila haundiena har­tu duena. Honek, besteak beste, les­bianen, trans-en, hegemonikoak ez diren gorputzak dituztenen eta zuriak ez diren ho­mo­sexualen borroka eta aldarri­ak bazterretara bultzatu ditu».

Beraz, aste osoko egitarauaren barruan, maiatzaren 17an bertan egingo duten manifestazioan «guztiok leku izatea» nahi dute.

Mahai-gainera, salto
Aurreneko urtea da horrelako ekitaldiak Hernanin antola­tzen direla, eta emaitza onak espero dituzte.

«Sorpresa espero dugu. Egin ez den gauza bat da. Ez da masiboa izango, baina ibilbidea izango duela uste dugu. Nahia behin­tzat hori da! Era­gitea, kon­tzien­tzi­ak mugitzea da helburua, eta iner­tziak jota egiten ditugun ekin­tzen atzean dauden arrazo­iak ezbaian jarriz, gure usteak han­kaz gora jartzea. Ez gara nor­ma­lizazioaz ari; jendartea anormalizatu nahi dugu, eta sexu aniz­tasuna ez erasotua izatea».

Definizioen kutxa

LGTBQI
  • L Lesbiana: beste emakume batek erakarrita sentitzen den emakumea, fisikoki zein emozionialki.
  • G Gay: beste gizon batek erakarrita sentitzen den gizona, fisikoki zein emozionalki.
  • T Trans: genero edo sexu-genero eraldaketa edo transito identitarioan dagoen pertsona. Gizon/emakume identifikazio bitarra norbanakoaren eta gizartearen identifikazio modu bakarra dela zalantzan jartzen duen oro; transexual, transgenero.
  • Transgenero: atxikitutako genero identitatearekin bat ez datozen, eta Sexu-Genero Sistema Bitarra ezbaian jartzen duten pertsonak. Batzuetan, gorputzaren trantsizio prozesuari hasiera ematen zaio, baina ez beti. Izan ere, Transgenero guztiek ez dute berdin definitzen generoa.
  • Transexual: atxikitutako sexu eta generoarekin bat ez datozen pertsonak; identitate trantsizioaz gain, gorputz trantsizioa ere egiten dutenak.
  • B Bisexuala: fisikoki, sexualki edota emozionalki bi sexuek erakartzen dutena.
  • Q Queer: gainontzeko kategoriatan kokatzen ez diren sexu gutxiengoak izendatzeko erabiltzen den hitza. Jarrera politikoa, Sexu-Genero Sistema Heteropatriarkatuaren fikzio politikoa dela esaten duena; sexu genitala zien­tzia eta medikuntzaren asmakuntza dela defendatzen dute.
  • I Intersexuala: gorputz kategorizazio zientifiko bitarrean (ar/eme) kokatzen ez diren gorputzak, askotan, patologizazioaren ondorioz, haien identitatea era askean sortu aurretik.
Drag queen edo king. Generoaren antzezpen artistiko, dramatiko eta politikoa egiten duena. Helburuetako bat da, genero identitate femenino zein maskulinoen antzerkia muturrera eramanez, esperimentatu eta jolastea.

Pansexualitatea. Gizakion sexualitatea eta desira era zabalenean biltzen duen kategoria. Beste pertsonen identitate, gorputz eta aukera sexualei garrantzirik eman gabe, haren desira bideratzen duen pertsona.

Antrosexualitatea. Norberaren orientazio sexuala zein den jakiten ez denean, eta era berean, malgutasuna izaten denean edozein genero edo orientazio duenarekiko maitasun loturak sortzeko.
  • ‘11 identitate, borroka bat’ - egitaraua
  • Maiatzak 15. Hitzaldi tailerra: LGTBQI fobia eta heteropatriarkatua gure egunerokoan. Kontrakantxa Gaztetxean, 18:00etatik 20:00etara.
  • Maiatzak 16. Sormen tailerra: Estereotipo eta eredu zapaltzaileak apurtuz. Ilustrazioa, mozorroak, argazki collagea... eta guztiaren erakusketa. Kontrakantxa Gaztetxean, 18:00etatik 20:00etara.
  • Maiatzak 17 - LGTBQI fobiaren kontrako eguna. Mani-festa-akzioa. Hamaika identitate, borroka bat! Lesbofobia, Homofobia, Trans­fobia eta heteroarauaren baitan koka­tzen ez diren identitate guztiekiko fobiaren aurkako eguna. Plaza Berritik abiatuta, 20:00etan.
  • Maiatzak 18. Zineforuma: hainbat labur eta haien inguruko hausnarketa. Kontrakantxa Gaztetxean, 18:00etatik 20:00etara.
  • Maiatzak 19. Sormen tailerra: Borroka eta adierazpen artistikoak. ‘Gune askea’ murala, txapak eta kamixetak egiteko tailerra (nork bere kamixeta eraman dezala). Kon­tra­kan­txa Gaztetxean, 18:00etatik 20:00etara.
  • Maiatzak 20. Drag Queen/King tailerrak: estereotipoen inguruan hausnartzeko eta bakoitzaren bizipenetatik generoarekin jolasteko tailerra. Kontrakantxan, 18:00-20:00. Drag poteo musikatua: 20:00- 22:00. FesTRANS: DJak, jolasak eta tonbolizuna. Kontrakantxa Gaztetxean 24:00-06:00.

sábado, 9 de mayo de 2015

#hemeroteka #justizia | Egia

Egia
Juanjo Olasagarre | Deia, 2015-05-09
http://www.deia.com/2015/05/09/opinion/columnistas/zirrikituetatik-begira/egia

Zutabe hau idazteko ordenagailuan arakatu behar izan dut eta ekainean 2009an idatzitako zutabe baten bila aritu. Hementxe bertan argitaratu nuen eta “Gezur Beltza” zuen izenburu. Bertan nire adiskide-irakasle bati gertatzen ari zitzaiona kontatzen nuen. Irakasle hori kartzelara sartu zuten orduan bere hiru urteko ikasle bati sexu gehiegikeriak egiteaz akusaturik. Esan dezadan aurretik ikasle horrek 15 urtetik gora zeramatzala garai hartan hiru urteko umeekin lan egiten eta eduki ere ordenagailurik ez zuela, derrigorrezko tresna gaur egungo pedofiloendako. Ertzaintzak Hernaniko Kale Nagusian udako igande bateko arratsaldeko seiak inguruan atxilotu zuen izugarrizko indar erakusketarekin; hedabideek -batzuk behintzat bai- ustezko guztiak gorabehera, ez zuten nire adiskidearen figura oso ongi tratatu, gutxik erakutsi zuten zuhurtzia, aurkezle batek “individuotzat” ere jo zuen.

Bost urte ondoren otsailean epaitu dute, eta, aztarna guztiek erakusten zuten bezala, errugabe jo dute, areago “gertakari horiek izan zirela ere pentsatzeko arrazoirik” ez dagoela erabaki du epaileak.

Guraso salatzaileen portaera ulerturik, galdetuko dio ikaslea aztertu zuen medikuak bere buruari ongi egin zuen? Ertzaintzaren buruek aztertuko dute egun hartako indar erakusketa? Kartzelan hiru hilabete izan zuen epaileak idatziko du nonbait oker egin zuela? Kazetariek espantu berez iragarriko dute errugabetzearen berria? Norbaitek kontuan hartuko du -Ogasunak errenta aitorpena egiterakoan, esaterako- bost urte hauetan abokatu, tekniko eta psikologoetan xahuturiko dirutza itzela? Eta lorik egin bariko gauak?

Ez dakit zer proposatu justiziak horrelakoetan hobe funtziona dezan salbu eta epaileak horrelako gaietan begi zolia baino zoliago izan beharko luketela, gaia berak, “asaldatze publikoa” eragiten duenez, errugabetasun printzipio zalantzan paratzen delako. Argi dagoena zera da: bost urte gehiegi dira errugabe baten bizitza horrela baldintzatzeko. Izan dadila zutabe hau nire adiskidearen errugabetasunaren aldarri!

DOCUMENTACIÓN 
“He vivido una pesadilla durante seis años”
Ingresó en prisión y tuvo que soportar amenazas de reclusos que le acabaron pidiendo perdón. Un profesor de Hernani relata a Noticias de Gipuzkoa su calvario tras una falsa acusación de abusos sexuales a una menor.
Jorge Napal / Gorka Estrada | Noticias de Gipuzkoa, 2015-05-13
http://www.noticiasdegipuzkoa.com/2015/05/13/sociedad/he-vivido-una-pesadilla-durante-seis-anos 
Absuelto un profesor que fue denunciado por un abuso sexual en Hernani
La Audiencia considera que no encuentra base probatoria para atribuir al docente los hechos por los que ha sido procesado
Javier Peñalba | El Diario Vasco, 2015-04-17
http://www.diariovasco.com/gipuzkoa/201504/17/absuelto-profesor-denunciado-abuso-20150417002113-v.html